Περί μονοτυπίας


Αυτό το "περιορισμό" του μέσου υποδοχής του έργου, (κάδρο, χαρτί, πλαίσιο, τελάρο κλπ) δεν μπορώ να τον αγνοήσω ούτε στη φωτογραφία, ούτε στις μονοτυπίες.
Είναι το "πλαίσιο" ο πρώτος και σημαντικότερος περιορισμός για κάθε εικαστικό, (ζωγράφο, χαράκτη, φωτογράφο, κινηματογραφιστή κλπ.). 
Μέσα στο πλαίσιο θα χωρέσει όλος ο κόσμος, ή μείνει απ'έξω ότι δεν μας αρέσει.
Δίχως ένα πλαίσιο υποδοχής και εκκίνησης, το έργο δεν θα έχει που να σταθεροποιηθεί, να αποτυπωθεί, να ζήσει.
Το "κάδρο" μου στις μονοτυπίες, είναι για την ώρα, το απλό φωτοτυπικό χαρτί Α4. 
Αυτό το χαρτί, είναι ένα μέσο ταπεινό, φθηνό, το πετάς εύκολα, το τσαλακώνεις, το κάνεις ό,τι θες δίχως να σκεφτείς το κόστος.  
Στην εποχή της φτώχειας αναγκαστικά θα χρησιμοποιήσω ταπεινά μέσα.
Αν μια «μουτζούρα» βγει καλή, αν θυμίζει κάτι, αν προκαλεί τη φαντασία, αν βάζει αισθητικά προβλήματα,  αν προάγει την αισθητική, αν σε ταξιδεύει (δεν έχει σημασία που), τότε μόνο τη κρατώ. 
Η αλήθεια είναι πως εγώ, ταξιδεύω ποιο εύκολα ίσως από άλλους. 
Ωστόσο, όσο ποιο δύσκολη είναι η ζωή, τόσο ποιο συχνά θα θέλουν να ταξιδεύουν οι άνθρωποι δίχως να μετακινούνται ( traveling without mooving, παρμένο από το DUNE).
Μερικές εκτυπώσεις δεν μου γεμίζουν το μάτι από τη πρώτη στιγμή. 
Άλλες προσπαθώντας να τις κάνω ποιο ενδιαφέρουσες, και, τις καταστρέφω. 
Μπορώ να κάνω πολλά πράγματα, αλλά δεν μπορώ να τυπώσω με τον τρόπο αυτό (μονοτυπία) δεύτερη εντελώς ίδια δημιουργική "μουτζούρα", σε όποιο στάδιο κι αν βρίσκεται.
Μπορώ μόνο να τη τροποποιήσω προσθέτοντας άλλο ένα τυχαίο, ή ελεύθερο σχεδιαστικό στοιχείο, που και πάλι δεν μπορεί να επαναληφθεί.
Οι μονοτυπίες έχουν πιστεύω καλλιτεχνικό ενδιαφέρον καθώς είναι μοναδικές δημιουργίες. 
Δεν γνωρίζω αν έχουν επενδυτική αξία. Ίσως δεν έχουν. 
Αισθητική αξία όμως θαρρώ πως έχουν μεγάλη 1) γιατί..... 2) γιατί........,3) γιατί......,4) γιατί......
Πολλά γιατί θα μπορούσα να επικαλεστώ, όπως κι ο καθένας.
Μη ψάχνετε όμως το γιατί και για δικαιολογίες. Δεν έχει κανένα νόημα.
Τη τέχνη δεν τη προσεγγίζεις με τη λογική, με το γιατί και με το διότι. 
Δεν υπάρχει γιατί μου αρέσει, ή γιατί σας αρέσει. 
Απλά, και το "έτσι μου αρέσει", ή ποιο απλά, "μου αρέσει", μου αρκούν. Πρέπει να αρκούν σε όλους.
Αν όμως κάτι δεν μου αρέσει, αποφεύγω να το κρίνω αν δεν κατέχω τη γλώσσα του. 
Θα πω απλά, "δεν μου αρέσει". Και τέρμα.
Θέλω να βγαίνουν γρήγορα οι "εκτυπώσεις", αναγκαστικά πριν στεγνώσει το τυπογραφικό μελάνι.
Έχουν έτσι  τη φρεσκάδα της ακουαρέλας, και κάτι από τη σκληράδα του χαρακτικού. 
Στο βάθος, μακρυά, μοιάζουν κατά κάποιο τρόπο με τη λήψη των φωτογραφιών.
Οι μονοτυπίες, μπορεί να έχουν εκτός από το μαύρο, και άλλα χρώματα. 
Όσο όμως ποιο απλές και αβίαστες-αυθόρμητες είναι, τόσο ποιο όμορφες είναι, θαρρώ.
Ένα χαρτί Α4 θα δεχτεί μια εκτύπωση, κι όταν στεγνώσει το μελάνι μπορεί κανείς να προσθέσει ότι θέλει, ή να το αφήσει ως έχει. 
Ίσως επάνω στη πρώτη εκτύπωση να τυπώσει κανείς περισσότερες «πλάκες», αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να επαναλάβει δυο ακριβώς ίδιες εκτυπώσεις καθώς το μελάνι απορροφάται σε κάθε εκτύπωση και αν επιχειρήσει κανείς να μελανώσει και πάλι το τζάμι (πλάκα), ότι υπήρχε θα χαθεί από το πέρασμα του κυλίνδρου μελανώματος. 
Το αρχικό, είναι τόσο φευγαλέο που μοιάζει με το λανθάνον είδωλο της φωτογραφίας.
Μια και έξω λοιπόν, σβέλτα, κι ότι κάτσει.
Είναι η μονοτυπία μια μοναδική δημιουργική περιπέτεια με την ύλη, κάτι εφήμερο ως διαδικασία,  που παραμένει όμως ως δημιουργία, αναλλοίωτη για πάρα πολλά χρόνια. 
Ειδικά το μαύρο μελάνι παρουσιάζει τεράστια αντοχή στο χρόνο και το φως. 
Δεν έχει καμιά σχέση η ποιότητα που βγάζει μια γνήσια μονοτυπία με τις σύγχρονες ψηφιακές εκτυπώσεις. 
Κατ' αρχή είναι κάτι χειροποίητο, αυθεντικό, μοναδικό, ευαίσθητο, μουτζουρώνεται πολύ εύκολα μέχρι να ολοκληρωθεί η εκτύπωση. 
Από τη στιγμή που θα μπει σε ένα κάδρο με γυαλί αποκτά άλλη αίσθηση. 
Γίνεται μια σοβαρή αισθητική πρόταση δίχως το ανταγωνισμό των ψηφιακών ανατύπων. 
Σκέφτομαι, πως αν η κατάσταση δεν είχε φτάσει στο τραγικό σημείο που είμαστε όλοι σχεδόν οι Έλληνες σήμερα, δεν θα είχα στραφεί σε αυτό το νέο για μένα είδος δημιουργίας.
Τις τελευταίες ημέρες, κατάφερα να χαράξω σε λινόλεουμ και να τυπώσω ορισμένες απόπειρες, μα αυτή η διαδικασία δεν προσφέρει τη ταχύτητα που μοιάζει με τη φωτογραφική εκτύπωση. 
Ούτε και το σχέδιο του χαρακτικού που έχει κόπο και χρόνο μπορεί να συγκριθεί με την αμεσότητα και τη φρεσκάδα της μονοτυπίας.
Αυτή περιλαμβάνει και μια δόση τύχης και χαοτικών σε ποικιλία σχεδίων καθώς το μελάνι απλώνει με τα δικά του τα "μυαλά" και "κέφια" κάτω από τη πίεση του χεριού.
Σε κάθε μονοτυπία υπάρχει όλη μου η αισθητική (αν έχω), όλη μου η γνώση της ιστορίας της τέχνης (όση απόκτησα), όλη μου η τύχη (δεν έχω και πολύ), το χάος στο μεγαλείο του, το απρόβλεπτο πάντα, το λιγοστό σχέδιο που είναι περισσότερο σκίτσο παρά μελέτη, η σύνθεση σχεδόν πάντα, πάρα πολλές σκιές και φαντάσματα του παρελθόντος. 
Ίσως και να υπερβάλλω, αλλά μου αρέσει η διαδικασία και τα αποτελέσματα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου